Kilometer 25 van je lange duurloop: je benen draaien nog prima, en dan is het opeens alsof iemand de stekker eruit trekt. Hardlopers noemen dat de man met de hamer, en wie hem één keer tegenkomt, wil weten wat er misging. Vaak zit het antwoord niet in je training, maar in wat je de dagen ervoor, onderweg en daarna at. Goede voeding voor duurlopers is geen geheim recept, het draait vooral om timing.
Daarom lopen we hieronder één lange loop van begin tot eind door, van een gewone doordeweekse dag tot het eerste uur na de finish. Juist in het najaar, met marathons op de kalender en lange zondagse duurlopen in de kou, merk je snel waar het knelt.
In één zin: Als duurloper eet je doordeweeks regelmatig en koolhydraatrijk, met eiwit bij elke maaltijd. De avond en de ochtend voor een lange loop eet je iets lichts en vertrouwds, onderweg neem je vanaf ongeveer een uur kleine porties koolhydraten en vocht, en na afloop combineer je koolhydraten met eiwit. Test alles eerst tijdens je training.
Voeding voor duurlopers begint op een gewone dinsdag
De basis leg je doordeweeks, met gewone maaltijden en niet met gels of speciale producten. Bij lange inspanning haalt je lichaam veel energie uit koolhydraten, en die voorraad in je spieren en lever vul je aan met brood, pasta, rijst, aardappelen, havermout en fruit. Maak je veel kilometers maar eet je zuinig, dan start je al snel elke keer met een halflege tank.
Eiwit hoort bij elke maaltijd, of het nu uit zuivel, eieren, vis, peulvruchten, vlees of tofu komt. Groenten en fruit zorgen voor vitamines en mineralen, en noten, olijfolie en vette vis maken het rijtje compleet. Regelmaat is daarbij belangrijker dan perfectie: drie echte maaltijden en een paar slimme tussendoortjes werken beter dan overdag bijna niets en 's avonds een berg pasta.
Hoeveel je precies nodig hebt, hangt af van je gewicht, je trainingsvolume en je doel. Val je af zonder dat je dat wilt of ben je steeds moe? Dan is een sportdiëtist de beste gesprekspartner.
De avond en de ochtend voor je lange loop
De avond voor een lange duurloop eet je een koolhydraatrijke maaltijd die je al kent. Denk aan pasta met tomatensaus, rijst met kip en groenten of aardappelen met vis. Zware, vette of heel pittige gerechten kun je beter laten staan, want die liggen lang op je maag.
's Ochtends draait het om licht verteerbaar en vertrouwd eten. Een paar uur voor de start werkt havermout met banaan voor veel lopers goed, net als witbrood met honing of jam. Veel vezels, rauwkost en vet zijn op dit moment eerder lastig, omdat ze tijdens het lopen voor darmklachten kunnen zorgen. Probeer op wedstrijddag nooit iets nieuws, en dat geldt voor je ontbijt net zo goed als voor je schoenen.
Onderweg: bijtanken voordat je leeg bent
Bij een rustige loop van een uur heb je meestal genoeg aan wat je vooraf hebt gegeten, maar daarna wordt bijtanken onderweg steeds belangrijker. Met regelmatig kleine porties koolhydraten, zoals sportdrank, een gel, een stukje banaan of een paar snoepjes, stel je het moment uit waarop je voorraad op is. Begin op tijd, dus niet pas wanneer je al leeg loopt.
Drink in kleine slokken en laat je leiden door je dorst en het weer. Bij lange, warme of zweterige lopen verlies je naast vocht ook zout, en dan helpt een drank met elektrolyten meer dan alleen water. Te veel drinken is ook niet goed, dus 'zo veel mogelijk' is geen goed advies.
Je darmen kun je trainen. Oefen tijdens je lange trainingslopen met precies wat je op wedstrijddag wilt gebruiken, zodat je weet wat je maag verdraagt.
| Moment | Doel | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Doordeweeks | Voorraad aanvullen, herstellen | Volwaardige maaltijden, eiwit bij elke maaltijd |
| Avond ervoor | Tank vullen zonder zware maag | Pasta, rijst of aardappelen met mager eiwit |
| Ochtend | Energie zonder darmklachten | Havermout met banaan, witbrood met honing |
| Onderweg (na ca. een uur) | Voorraad op peil houden | Sportdrank, gel, banaan |
| Na afloop | Herstel op gang brengen | Koolhydraten plus eiwit |
Na de finish begint je volgende training
Herstel begint zodra je stopt met lopen. Na een lange loop wil je je koolhydraatvoorraad aanvullen en je spieren eiwit geven, en dat lukt het makkelijkst met een maaltijd of snack die allebei bevat. Een boterham met kaas en een glas melk, kwark met fruit en muesli of rijst met kip: ingewikkeld hoeft het niet te zijn.
Heb je vlak na het lopen geen trek, wat na een lange inspanning heel normaal is, dan gaat iets vloeibaars vaak makkelijker. Sommige lopers nemen daarom een eiwitshake mee, bijvoorbeeld whey-isolaat in een shaker, met een banaan erbij voor de koolhydraten. Ook een eiwitreep in je sporttas kan helpen. Een shake of reep vervangt geen maaltijd, maar overbrugt alleen de tijd tot je weer aan tafel zit.
Vergeet ook het drinken niet, zeker niet als je bezweet en met zoute strepen op je shirt thuiskomt. Drink rustig door tot je weer normaal plast en je dorst weg is.
Ik zie liever een loper die de hele week rustig en regelmatig eet dan iemand die alles op het laatste moment met gels probeert recht te zetten.
Je lange duurloop is ook een proefrit voor je maag
Het nuttigste wat je deze herfst kunt doen, kost niets: schrijf na elke lange loop in twee regels op wat je at, wanneer je het at en hoe je je voelde. Na een paar weken zie je vanzelf een patroon, zoals welk ontbijt goed valt, wanneer je onderweg moet beginnen met eten en wat je maag liever niet heeft. Zo ga je met een plan aan de start dat je al getest hebt, in plaats van met een gok.
Bronnen
- allesoversport.nl — Koolhydraten zijn een belangrijke energiebron tijdens inspanning; het lichaam slaat ze op in de spieren en de lever in de vorm van glycogeen.
- sportzorg.nl — Bij transpireren verlies je ook mineralen zoals natrium; wie bij lange inspanning met veel zweetverlies alleen water drinkt, loopt risico op hyponatriëmie, met klachten als hoofdpijn, misselijkheid en verwardheid.































